163 lata temu, 22 stycznia 1863 r., rozpoczęło się Powstanie Styczniowe, największy w XIX wieku polski zryw narodowy i spotkało się z poparciem międzynarodowej opinii publicznej. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Mimo początkowych sukcesów zakończyło się klęską powstańców, z których kilkadziesiąt tysięcy zostało zabitych w walkach, blisko 1 tys. straconych, ok. 38 tys. skazanych na katorgę lub zesłanych na Syberię, a ok. 10 tys. wyemigrowało.
W szkole podstawowej w Szczecnie odbyły się uroczystości z okazji tego ważnego, historycznego wydarzenia. W upamiętnieniu wzięli udział dyrektor szkoły Monika Janus, uczniowie, nauczyciele szkoły oraz zaproszeni goście m.in. Burmistrz Miasta i Gminy Daleszyce Dariusz Meresiński, Radny Rady Miejskiej w Daleszycach Mariusz Rokicki, Dyrektor Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Daleszycach Alicja Prendota, Proboszcz parafii w Szczecnie Karol Starczewski oraz Romuald Sadowski, którzy złożyli kwiaty przed symbolicznym obeliskiem poświęconemu bohaterom tamtych dni.
Dalsza część uroczystości przeniosła się do oddanej we wrześniu 2025 roku nowej sali gimnastycznej, gdzie uczniowie zaprezentowali specjalnie przygotowaną z tej okazji akademię. W niezwykle podniosłej atmosferze, przy pięknych utworach patriotycznych przybliżono zebranym okoliczności wybuchu i przebiegu tego największego zrywu niepodległościowego Polaków. Na zakończenie Pan Romuald Sadowski, jego córka Maria Sadowska oraz panowie z grupy rekonstrukcyjnej przedstawili niezwykłe historie ludzi walczących o niepodległość, losy powstańców oraz znaczenie tego wydarzenia dla współczesnych Polaków. Zaprezentowali stroje z XIX wieku, broń oraz odbyła się pokazowa walka na szable.
Wydarzenie to jest mieszkańcom Szczecna oraz okolic tym bliższe, że 9 grudnia 1863 roku oddział powstańczy pod dowództwem majora Karola Kality „Rębajły” stoczył zwycięską walkę z przeważającymi siłami wojsk carskich pod Hutą Szczeceńską i była to jedna z najważniejszych walk.
Właśnie z okazji tej bitwy już od 8 lat na terenie Gminy Daleszyce odbywa się Capstrzyk Powstańczy, który jest żywą lekcją historii. Ostatnia 8. edycja odbyła się 6 grudnia 2025 r. i było to nie tylko wydarzenie patriotyczne, ale również poruszającą podróżą w czasie. Uczestnicy mieli okazję zobaczyć kilkadziesiąt osób z grup rekonstrukcyjnych z całej Polski, które z niezwykłą dbałością o detale odtworzyły historyczne mundury i stroje z XIX wieku. Rekonstruktorzy zaprezentowali także kilka scenek przedstawiających codzienne życie oraz realia walk powstańczych, przybliżając zebranym atmosferę tamtych dramatycznych dni.
Po upadku powstania ludzie pogrążyli się w żałobie narodowej. W roku 1867 zniesiono autonomię Królestwa Polskiego, jego nazwę i budżet, w 1869 zlikwidowano Szkołę Główną Warszawską, w latach 1869–1870 setkom miast wspierających powstanie odebrano prawa miejskie doprowadzając je tym samym do upadku, w roku 1874 zniesiono urząd namiestnika, w 1886 zlikwidowano Bank Polski. Skasowano klasztory katolickie, skonfiskowano ok. 1600 majątków ziemskich i rozpoczęto intensywną rusyfikację ziem polskich. Po stłumieniu powstania znaczna część społeczeństwa uznała dalszą walkę zbrojną z zaborcą rosyjskim za bezcelową i zwróciła się ku pracy organicznej.
Pamięć o historycznych wydarzeniach jest dla mieszkańców Gminy Daleszyce bardzo ważna. Szczególnie trzeba doceniać ludzi, którzy walczyli za naszą Ojczyznę! Cześć i Chwała Bohaterom!
